Mối quan tâm của các nguyên thủ - Paris có gì lạ không ??

Mối quan tâm của các nguyên thủ – Paris có gì lạ không ??

Du lịch Sự kiện trong tuần Văn hóa Xã hội

Lăng mộ dành cho một người, một dòng họ. Công trình văn hoá rộng mở đón mọi người. Chỉ tính từ sau chiến tranh thế giới thứ hai.

… Paris vẫn như bao giờ, Paris không lạ mà vẫn lạ! Paris nổi tiếng huy hoàng nhờ những lâu đài có chiều sâu lịch sử mà vẫn không ngừng tô điểm thêm bằng những công trình đương đại. Một điều không thể không ngợi khen là các nhà lãnh đạo nước Pháp, cho dù quan điểm chính trị của mỗi người thế nào chăng nữa, ai cũng quan tâm bồi bổ cái di sản đồ sộ mà các thế hệ đi trước để lại, làm cho thủ đô vốn tráng lệ, giàu sang của họ ngày mỗi tráng lệ, giàu sang thêm nhiều công trình văn hoá, khoa học mới. Đó là mối quan tâm của các nguyên thủ – Paris có gì lạ không ??

Như một truyền thông lâu đời thừa hưởng từ các vua chúa xa xưa, vị nào vừa ngoi lên ngai vàng cũng đã nghĩ tới chuyện xây cung điện và lăng tẩm làm sáng danh triều đại mình, các đời tổng thống Pháp đều cố gắng cống hiến cho Paris thêm một cái gì đó, và làm sao để cái nào cũng đáng gọi là công trình thế kỷ. Thoát khỏi bốn năm chiến tranh, cuộc chiến vô cùng tàn khốc mà nước Pháp tuy giữ được thủ đô khỏi bị tàn phá bởi bom đạn hai phe song cũng phải trả cái giá vô cùng đắt: tổn thương tự hào dân tộc, đất nước kiệt quệ, dân nghèo xơ xác, phải tạm thời cậy nhờ đến lòng hào phóng cao ngạo của ông bạn Mỹ để khôi phục kinh tế.

Người hùng nước Pháp, nhà lãnh đạo được tiếng giải phóng đất nước, người đặt nên móng cho nên cộng hoà thứ năm ngày nay là Tướng Charles De Gaulle không chỉ có quá nhiều việc cấp bách phải làm, nhiều đại sự phải đối đầu (như dàn xếp nội tình bị chia rẽ sâu sắc sao cho ổn thoả để công nhận quyền độc lập của Algérie, dù có muốn hay không), ông còn nặng mối quan tâm khác cay cú hơn nhiều: thắt lưng buộc bụng, xây dựng kho vũ khí hạt nhân của chính mình để; thoát khỏi cái ô bảo hộ của người bạn bên kia bờ đại dương. Thẳng thắn mà nói, cái khó bó cái khôn, con người xứng đáng danh nhân ấy chưa làm được bao nhiêu cho đất nước về văn hoá, cho dù có sự phò tá hết lòng của nhiều cộng sự tài ba.

Mối quan tâm của các nguyên thủ - Paris có gì lạ không ?? - Ảnh 1

Quyền lực chuyển sang tay người kế nhiệm làTổng thống Georges Pompidou, vốn là một người thân cận của ông Tướng. Cuối thập niên 60, khi tạm hội đủ điều kiện, vị nguyên thủ này quyết định xây dựng một “Trung tâm văn hoá và sáng tạo hiện đại và đương đại” thật tầm cỡ – ngày nay mang tên ông: Centre Pompidou, hoặc Centre Beaubourg (gọi theo địa danh) – bao quát nhiều lĩnh vực: mỹ thuật, văn chương, âm nhạc, điện ảnh, sáng tạo mẫu mã; vừa là bảo tàng vừa là nơi sáng tác, và thường xuyên mở cửa cho các tác giả cũng như cho công chúng vào thưởng ngoạn. Một cuộc thi sàng lọc 681 đồ án, cuối cùng chốt lại với tác phẩm của hai nhà kiến trúc Renzo Piano và Richard Rogers.

Hai ông đã mang lại cho quần thể công trình văn hoá đương đại ấy dáng dấp cùng các chức năng đại thể như hôm nay. Centre Beaubourg được khánh thành đầu năm 1977, sau mười năm xây dựng. Qua hai thập niên mở cửa đã đón tiếp vô vàn khách nghiên cứu, tham quan, nó trở thành một điểm đến của Paris; có năm lương khách vào đây còn vượt cả số người hiếu kỳ tứ xứ trèo lên tầng cao của tháp Eiffel. Trung tâm Pompidou tạm ngưng hoạt động trong ba năm để hoàn thiện, nâng cấp, với chi phí khá lớn (khoảng 88 triệu euro – chừng 1.700 tỉ VNĐ), kịp mở cửa trở lại đón chào thiên niên kỷ mới. Tổng thống V.G. D’Estaing trị vì có mỗi một nhiệm kỳ.

Nhưng nhiệm kỳ bảy năm là quá đủ để ông có một quyết định lớn: xây dựng “Bảo tàng quốc gia khoa học, công nghệ và môi trường”. Tên nguyên sơ là bảo tàng, thực ra đây là cả một khu phố rộng trải rộng đến 55 hecta năm ở mạn đông bắc Paris, được biết nhiều hơn với danh xưng Đô thành khoa học và công nghiệp La Villette. Ai đã đặt chân tới đô thành này mà không khỏi ngỡ ngàng trước cái cổng bề thệ cao rộng vuông văn hình kỷ hà, khác hẳn các cổng khác vào nội thành Paris rậm rịt những phù điêu phong cách baroque với nhũng dòng chữ la tinh rối rắm trấn ngự các của ô xưa.

Nơi đây vốn là một làng ngoại ô lầy lội, ngày xưa là chốn dừng chân của khách bộ hành và ngựa xe trên con đường lên phương Bắc; trước 1960 còn san sát những lò mổ gia súc thủ công cung ứng cho cái dạ dày khổng lồ của thủ đô. Đô thành khoa học nay không chỉ có các cơ sở bảo tàng, nhiều cơ quan làm việc, mà còn là chốn vui chơi kỳ thú cho dân Paris, là nơi thăm thú của người nước ngoài. Đặc biệt hấp dân là Phòng chiếu phim ba chiều, tạo cho khán giả cảm giác như thể mình là người trong cuộc, đang tham gia vào cảnh tượng mình thưởng thức kia.

Ấn tượng đặc biệt mạnh mẽ đối với các em, vì vậy không cho phép trẻ dưới ba tuổi và những phụ nữ mang thai trên sáu tháng vào xem; lại còn khuyến cáo những ai yếu tim hay thường mắc chứng động kinh chớ có dại đặt chân vào. Kể từ ngày vị tổng thống kế nhiệm ông V.G. D’Estaing là Francois Mitterrand cắt dải băng đỏ khánh thành tháng 3 năm 1986 cho đến hết năm 2005, trong vòng 20 năm, La Villette đã đón tớí 60 triệu khách. Nhà lãnh đạo xuất thân phái tả Francois Mitterrand từng chịu khá nhiều điều tiếng oan về cái kim tự tháp thuỷ tinh nặng tính vị lai, mà ông quyết định cho xây bất chấp những lời chống đối giữa sân Viện bảo tàng quốc gia Le Louvre cổ kính lâu đời.

Chẳng rõ những ai trong số địch thủ của ông về chính trị đã thêu dệt nên và rồi cứ tồn tại dai dẳng: phái tả vốn say mê quyền lực. Cho nên cái kim tự tháp mà vị tổng thống ấy cho xây được lắp ghép bằng 660 tấm kính. Mà 660 là con số tượng trưng quyền lực của quỷ Satan, kẻ muốn kiếp chống đối Đức Chúa Trời. Mặc dù công trình to lớn vẫn sờ sờ kia, mặc dù các cuộc đo đếm chính thức tiến hành, được các nhà khoa học cùng ký tên chứng thực trước sau vẫn khẳng định kim tự tháp thuỷ tinh ghép bằng 703 tấm kính (gồm 603 tấm hình thoi và 70 tấm hình tam giác).

Mối quan tâm của các nguyên thủ - Paris có gì lạ không ?? - Ảnh 2

Mặc dù Văn phòng kiến trúc sư trưởng người Mỹ Ming Pei ra thông báo báo chí khẳng định, trong khi xét duyệt đồ án thiết kế, tổng thống Pháp tuyệt nhiên chưa bao giờ can thiệp vào chi tiết thi công, lời đồn đại vẫn là lời đồn đại. Đặc biệt gần đây, cuốn tiểu thuyết Mật mã Da Vinci bán rất chạy và đã được đưa lên màn ảnh của nhà văn Dan Brown lại rêu rao khắp thế giới, rằng cái kim tự tháp Le Louvre được lặp ghép bằng 660 tấm kính, làm cho lời truyền miệng nặng tính huyền bí năm xưa tưởng đã đi vào quên lãng, một lần nũa lại rộ lên trong dư luận nước Pháp hiện đại, khá lâu sau khi vị tổng thống kia đã thành người thiên cổ.

Thật ra, tâm huyết của Francois Mitterrand để lại hậu thế một công trình thực sự hoành tráng sẽ mang tên mình lại là cái khác: Đó là Thư viện Quốc gia (mới) tọa lạc tại quận 13. Ngày nay khách qua sông Seine trên chiếc cầu mới nhất của Paris gọi là cầu De Gaulle có thể nhìn thấy mấy tòa nhà ngất nghễu giống hình hai cuốn sách khổng lồ dựng đứng, trang trong đã mở săn, như mời mọc trời sao cùng đọc sách với người trần. Dự án này là tâm huyết của vị tổng thống cuối cùng của nước Pháp thuộc thế hệ từng tham gia kháng chiến chống Đức, một người vô cùng mê sách, ham sưu tầm sách quý, một người đọc rộng và từng ôm ấp mộng văn chương: thời trẻ, ông có viết và cho xuất bản một thiên tiểu thuyết tình cảm ướt át ra trò.

Lễ Quốc khánh Pháp 14.7 năm 1988, Francois Mitterrand long trọng công bố quyết định của tổng thống, nói rõ ý đồ nước Pháp sẽ xây dựng một thư viện thuộc loại lớn nhất và hiện đại nhất thế giới, bao quát mọi lĩnh vực của kiến thức của loài người, rộng mở cho tất cả mọi người. Nó sử dụng những thành tựu công nghệ tối tân, có thể liên hệ trực tuyến với tất cả các thư viện lớn khác ở châu Âu. Công trình đại quy mô chỉ hoàn thành sau khi vị nguyên thú quốc gia qua đời. Người kế nhiệm, Jacques Chirac, từng là đối thủ chính trị của F. Mitterrand, cắt băng khánh thành, đã quyết định chính thức lấy tên vị tiên nhiệm đặt cho công trình thế kỷ.

Thủ đô Pháp quốc vậy là từ nay có những hai thư viện quốc gia, cái nào cũng vô cùng bề thế. Mấy tòa nhà cổ kính ở quận 2, trung tâm thành phố, lập nên do chỉ dụ của vua Charles V từ thời… “trung cổ” (năm 1367), được liên tục làm giàu thêm qua các triều đại và chính thể. Nó phong phú hẳn lên nhờ chính sách của nhà cầm quyền, ngay sau ngày Cách mạng 1789 thành công, đã cho sung công nhiều bộ sưu tập vô giá của các nhà quý tộc hoặc đang lưu giữ ở các nhà thờ rải rác trong cả nước thành tài sản công, quy về một mối. Từ nay, bất cứ người dân nào cũng có quyền đến tham khảo, thưởng thức những tư liệu bao đời bị một số ít người cất giữ bo bo như gia bảo.

Thư viện quốc gia Pháp ở quận 2 lưu giữ một phần gia tài vô giá của nhân loại, nhiều tư liệu không đâu có. Bên cạnh công trình bảy trăm năm tuổi ấy, nước Pháp thế kỷ 21 tự hào có thêm một công trình quốc gia nữa, sử dụng công nghệ tân kỳ. Nếu Thư viện quận 2 giàu về quá khứ thì điểm nhân của Thư viện quận 13 là hướng tới tương lai. Để nhân dân tiện việc tới lui tham khảo, Công ty đường sắt quốc gia cho mở thêm một nhà ga xê cổng chính vào thư viện mới.

Nguồn tổng hợp