Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại

Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại

Công nghệ Khoa học Khoa học đời sống Sự kiện trong tuần Văn hóa Xã hội

Quân đội Mỹ hầu như đã lắp đặt camera xác định mục tiêu và súng máy M240 điều khiển bằng remote cho nguyên mẫu Gladiator.

Những chiến binh robot hầu như đã hiện diện trong cuộc chiến Iraq, và quân đội Mỹ đã lên kế hoạch thay thế một phần ba số xe bọc thép và vũ khí bằng robot vào năm 2015. Vào một ngày nào đó, những cỗ máy giết người này có thể sẽ được thiết kế trí thông minh nhân tạo – thậm chí có khả năng bất tuân thượng lệnh nếu cảm thấy sự vi phạm đạo đức. Và còn nữa, Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại, người lính siêu đẳng…

Từ chiến binh robot

Những “tân binh” mới nhất của quân đội Mỹ cao 1m, được ngụy trang và trang bị súng máy M249. Chúng cũng di chuyển trên xích sắt và – nhờ 5 mắt camera – thậm chí nhìn rõ cả trong bóng tối. Những chiến binh máu lạnh này là 3 robot đã được triển khai tại Iraq vào giữa tháng 6 năm nay, đảm nhận nhiệm vụ truy kích quân nổi loạn. Được điều khiển bởi bàn tay vô hình, chúng tấn công mục tiêu bằng súng máy. Đó là hình ảnh của cuộc chiến trong tương lai – và hiện nay gần như đã thấy rõ… Đây là thế hệ robot trang bị vũ khí đầu tiên trong lịch sử chiến tranh.  Bởi vì 3 robot nói trên, có tên gọi là “Swords ”, được sử dụng cho nhiệm vụ bí mật cho nên những người chế tạo không biết chúng có giết chết được đối phương trên mặt trân hay không.

Dường như chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi 3 robot Swords được củng cố thêm. Hiện quân đội Mỹ đang thử nghiệm Gladiator – thiết bị di động không người điều khiển được phát triển bởi các kỹ sư của Viện robot học Camegie Mellon ở Pittsburgh, Pennsylvania. Gladiator cân nặng hơn 1 tấn, được trang bị lốp cao su để di chuyển trên đường dốc cao. Nếu những cuộc thử nghiệm thành công, Gladiator sẽ có mặt tại Iraq trong năm tới. Theo đại tá Terry Griffin, lãnh đạo chương trình chiến binh robot của quân đội Mỹ, robot chiến đấu có khả năng giải tán các nhóm bạo loạn qua 3 giai đoạn: Gladiator cảnh báo bằng loa phóng thanh, sau đó bắn đạn cao su và cuối cùng mới sử dụng súng máy.Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại - Ảnh 1

Robot trên không ở chiến trường Iraq

Chiếc máy bay không người lái to cỡ chiếc chiến đấu cơ có khả năng bay với tốc độ 300 dặm/giờ và bay cao 50.000 feet. Nó được trang bị hệ thống đinh vị mục tiêu bằng radar, laser và hồng ngoại, mang được 1,5 tấn bom và tên lửa điều khiển. Đó là Reaper (Thần chết) – nó là chiếc máy bay thuộc loại vận tải nhưng không chở một người nào. Phi công của Reaper ngồi trước video console ở Nevada, cách Iraq 7.000 dặm. Sự xuất hiện của những chiếc drone (máy bay không người lái) “săn và giết” quá cỡ này của Mỹ – phi đội robot tấn công đầu tiên trong lịch sử hàng không – là sự kiện hết sức ấn tượng, thậm chí tại Iraq nơi có quá nhiều phương tiện chiến tranh tìm và giết.

Có lẽ Reaper sẽ được triển khai chiến đấu đợt đầu tại Afghanistan và xuất hiện tại Iraq trong khoảng từ mùa thu năm nay đến mùa xuân năm sau. Khi Reaper xuất hiện nhiều hơn nữa, quân đội Mỹ sẽ cho rút bớt máy bay có người lái về nước. Người ta ước tính hiện nay có khoảng 20, hoặc hơn, loại drone Predator MQ-1 làm nhiệm vụ do thám trên bầu trời Iraq – theo dõi từng đoàn xe trên mặt đất, những di chuyển của quân nổi loạn trong đêm tối bằng hệ thống cảm biến hồng ngoại, và có thể phóng đi một trong hai tên lửa Hellfire. Từ khoảng 36.000 giờ bay vào năm 2005, những chiếc Predator có thể bay đến 66.000 giờ trong năm nay ở Iraq và Afghanistan.

Reaper MQ-9, nặng 5 tấn (tức năng hơn Predator gấp 4 lần) là bước tiên quan trọng của UAV, hay máy bay không người lái. Kích thước của nó – dài 36 feet, với sải cánh 66 foot – có thể so sánh với chiếc máy bay tấn công A-10. So với Predator, thì Reaper bay nhanh hơn và cao hơn 2 lần. Điều đáng kể nhất là Reaper có khả năng mang được nhiều bom hơn. Trong khi Predator chỉ trang bị 2 tên lửa Hellfire thì Reaper có thể tải đến 14 tên lửa không đối đất, hoặc 4 tên lửa Hellfire và 2 quả bom nặng hơn 2 tấn. Reaper không có nhiệm vụ do thám mà là chiếc máy bay tấn công với hiệu quả hủy diệt ghê gớm.

Chính tên gọi “Thần chết” đã nói lên điều này. Sắp tới, General Atomics ở San Diego sẽ tiếp tục sản xuất Reaper, với giá 69 triệu đôla cho một bộ 4 chiếc. Quân đội Anh cũng rất ấn tượng với Reaper và ho đã đặt mua 3 chiếc để triển khai tại Afghanistan vào cuối năm nay. Tuy nhiên loại Reaper cho quân đội Anh chỉ làm nhiệm vụ do thám nên không mang bom trên máy bay.

Một kiểu chiến tranh mới

Hơn 50 năm sau khi nhà văn Isaac Asimov viết trong cuốn tiểu thuyết Tôi là Robot rằng một robot có lẽ sẽ không bao giờ được phép làm hại con người, sự phát triển đội quân giết người tự động đã không ngừng tăng lên. Swords và Gladiator là sự báo hiệu một kiểu chiến tranh mới mà sứ mạng giết người dân được trao cho những cỗ máy lạnh lùng. Theo một bản ghi nhớ nội bộ của quân đội Mỹ, robot vũ trang “đang tham gia chiến trận tại Iraq hiện nay và trong tương lai không xa sẽ lan rộng ra khắp các mặt trận”. Ngân sách của Lầu Năm Góc đã dành trên 200 tỷ đôla cho chương trình hiện đại hoá có tên gọi Hệ thống chiến đấu trong tương lai. Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại - Ảnh 2

Theo chương trình này, robot sẽ thay thế một phần ba số xe bọc thép và vũ khí vào năm 2015. Chiến tranh tự động hoá cũng xuất hiện ở Israel với sự triển khai robot dọc theo đường biên giới dài 60km giáp với dải Gaza. Hệ thống “Thấy và bắn” không chuyển động được phát triển bởi Rafael, nhà chế tạo vũ khí của Israel, bao gồm súng máy có tầm bắn xa 1.500m và camera. Theo quan điểm quân sự, có nhiều lý do để ủng hộ sự sử dụng chiến binh thép này. Đối với một số người, robot giết người không do dự và – không giống như người lính bằng xương bằng thịt – nếu có bị tiêu diệt thì đó chỉ là vấn đề tổn thất về tài chính (Swords có giá khoảng 150.000 đôla).

Ngoài ra, giới chính khách và tướng lĩnh quân đội không còn phải lo lắng về phản ứng của công chúng khi lính tráng ngã gục nhiều trên chiến trường – ai la ó khi một robot bị tiêu diệt? Ronald Atkin, chuyên gia robot của Viện Công nghệ Georgia đặt trụ sở tại Atlanta, đang nghiên cứu phương cách để ngăn ngừa những kịch bản phim khoa học viễn tưởng của Hollywood (ví dụ, Robocop và Terminator) – trong đó robot giết người ngoài vòng kiểm soát – trở thành hiện thực. Atkin hiện cũng đang tiến hành điều tra thăm dò trên Internet nhằm thu thập ý kiến của quan chức quân sư, chính khách, nhà nghiên cứu robot và dân thường về robot giết người tự động.

Ví dụ, khi được gửi ra mặt trận, robot sẽ tuân thủ theo những chuẩn mực đạo đức nào? Và để giải quyết vấn đề, Ronald Atkin đang nỗ lực phát triển phần mềm sử dụng để lập trình robot hành động theo tiêu chuẩn đạo đức – một loại ý thức cho người lính kim loại. Một trong những cỗ máy này là BigDog, do Boston Dynamics phát triển – nguyên mẫu robot có ý thức trong tương lai. Một thiết bị vi tính cài bên trong và hệ thống cảm biến bảo đảm BigDog đứng vững ngay cả khi bị tấn công từ một bên. Tại cuộc trưng bày mới đây ở căn cứ quân sự Webster Field (Maryland), một chiếc cỗ máy bay, do Honeywell Aerospace sản xuất, có đường kính chỉ 33cm có thể bay lên và hạ xuống trên những cái chân giống như lò xo.

Quân đội Mỹ ở Iraq hiện đang thử nghiệm khoảng 20 cỗ máy có tên gọi Micro Air Vehicle (MAV) này. Binh sĩ sẽ chịu trách nhiệm kiểm soát drone (máy bay không người lái) bằng cần gạt. Drone sử dụng GPS để định vị mục tiêu. Một thiết bị thậm chí gây ấn tượng hơn nữa tại căn cứ quân sự Webster Field là chiếc máy bay trực thăng cao 7m gọi là Fire Scout do Northrop Grumman của Mỹ chế tạo. Thiết bị laser cho phép Fire Scout hạ cánh. Fire Scout hiện chỉ có 2 nguyên mẫu và chưa được vũ trang. Nhưng mọi chuyện sẽ thay đổi.

Kỹ sư Doug Fronius nói: “Đã có kế hoạch rõ ràng vũ trang cho hệ thống”. Northrop Grumman cũng đang bí mật phát triển drone chiến đấu cho năm 2011 – X-47 tự động hoá hoàn toàn và hạ cánh trên một máy bay vận tải. Vào đầu tháng 8.2007, Hải quân Mỹ đã ký hợp đồng 635,8 triệu đôla với Northrop Grumman để sản xuất loại X-47 này. Máy bay không người lái đã được sử dụng trong các vùng chiến sự để do thám và tấn công bằng vũ khí giết người. Hai quả tên lửa giết chết tên khủng bố Mohammed Atef của Al-Qaeda trong tháng 11.2001 khi hắn đang trên đường đến Kabul bằng xe hơi được bắn ra từ chiếc drone Predator. Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại - Ảnh 3

Những quyết định quan trọng

Bất chấp việc robot bay trên không hay phục vụ như bộ binh trên mặt đất, cho đến nay người ta vẫn đang quyết định liệu có nên cho phép chúng bắn hay không. Nỗi lo sợ robot có thể bất ngờ bắn “quân ta” là còn quá lớn. Trước khi Swords bắn loạt đạn đầu tiên vào bọn khủng bố ở Iraq, chúng cần sự cho phép của hai binh sĩ điều khiển. Một người nhấn nút trên remote để kích hoạt súng máy và người kia ấn 2 nút đỏ để cho phép robot khai hoả. Sắp tới các kỹ sư thiết kế sẽ giải quyết vấn đề phân biệt giữa bạn và thù. Robot đầu tiên có khả năng phân biệt này được Samsung Techwin của Hàn Quốc phát triển để canh gác đường biên giới dài 248km giữa CHND Triều Tiên và Hàn Quốc.

Robot được trang bị video và camera siêu âm có khả năng phân biệt cây cối, con người và tự động bắn bất cứ ai vượt qua đường biên giới bất hợp pháp. Lầu Năm Góc cũng muốn cho phép robot có nhiều tự do hơn. Họ lập luận rằng phương cách để nâng cao khả năng chiến đấu của lính Mỹ là cho phép một binh sĩ sử dụng vài hệ thống không người điều khiển cùng lúc. Cuộc tấn công của robot sát thủ là hình ảnh hiện thực của chiến tranh trong tương lai. Nhưng Ronald Atkin tin tưởng kịch bản cũng có một vài mặt tích cực của nó. Atkin cũng tin tưởng robot chiến đấu sẽ không vi phạm đạo đức, nhờ ý thức nhân tạo.

Ông nói: “Robot có thể hành xử nhân đạo hơn con người”. Tuỳ thuộc vào tình huống và sứ mạng, robot (với phần mềm đạo đức) sẽ chọn lựa – theo một dãy các chọn lựa – hành động nào được coi là đặc biệt có đạo đức – thậm chí có thể bất tuân thượng lệnh nếu có sự vi phạm. Atkin cũng hy vọng sự có mặt của các hệ thống không người điều khiển có thể giải quyết tốt những khủng hoảng và xung đột một cách có tính người hơn. Sắp tới quân đội Mỹ sẽ có thể triển khai thêm Swords tại Iraq. Robot rà phá mìn triển khai ở Iraq và Afghanistan sẽ cứu được vô số mạng sống con người. Những người lính kim loại nhỏ bé có giá trị đối với quân đội đến mức chúng còn được “trang trí” với huy chương!

Đến người lính siêu đắng trong tương lai

Trong vòng vài năm nữa, binh lính có thể bắt đầu được thử nghiệm với các thiết bị hoàn toàn mang tính đột phá. Ví dụ, người lính siêu đẳng trong tương lai có những khả năng chưa từng có trong lịch sử, như nhìn xuyên qua tường hay trở nên… vô hình! Mặc dù một số công nghệ phải mất nhiều năm mới được ứng dụng ra chiến trường, song các thiết bị mới đã được quân đội Mỹ thử nghiệm và có thể tham gia chiến trận vào năm 2010. Lúc đó binh lính sẽ được bảo vệ hiệu quả hơn. Ví dụ, áo giáp hiện thời chống được đạn và mảnh bom tránh không cho người lính bị thương trực tiếp, song cơ thể có thể hấp thu sóng sốc làm gãy xương và gây nên những vết thương khác.

Chân dung chiến tranh trong tương lai đang đe dọa nhân loại - Ảnh 4

Những cải tiến trong tương lai sẽ là khoảng trống bảo vệ cách 5cm giữa người lính và áo giáp. Đến năm 2010, bộ cảm biến gắn trên người sẽ theo dõi sự hô hấp, nhịp tim và sóng sốc do đạn gây ra, giúp bác sĩ biết chính xác ngay khi người lính bị thương. Bộ cảm biến cũng cho biết khoảng cách và hướng của người lính bị thương để giúp bác sĩ biết phải đi theo đường nào! Người lính siêu đẳng tương lai cũng có hiệu quả nửa người nửa máy (cyborg). Mũ sắt cho năm 2010 cũng được tích hợp các bộ phận điện tử thu thập rung động từ sọ rồi truyền âm thanh trực tiếp âm thanh vào đầu thay vì sử dụng tai nghe và microphone truyền thống.

Cơ quan nghiên cứu các dự án tiên tiến của Bộ quốc phòng Mỹ (DARPA) đang phát triển một loại thiết bị gọi là “radar scope”, có kích thước cỡ chiếc máy walkie-talkie, giúp người lính nhìn xuyên tường nhắm đến mục tiêu! Các nhà nghiên cứu của DARPA cũng đang cố gắng phát triển thiết bị giúp người lính sử dụng sóng ầm để cầm xuất huyết nội trong các vùng chiến sự. Xuất huyết nội đòi hỏi sự điều trị chuyên môn, và thời gian chuyển lính bị thương đến bệnh viện có thể dẫn đến cái chết hay cưa chi. Trong tương lai xa hơn nữa, người lính cũng sẽ được hưởng lợi từ công nghệ nano.

Viện công nghệ nano phục vụ binh sĩ (ISN) ở MIT đang nghiên cứu phát triển thiết bị cảm biến cài trong quân phục để dò vũ khí hoá học và sinh học. Quân phục binh sĩ tương lai cũng được tích hợp chương trình chăm sóc sức khoẻ tự động giúp giảm thiểu nguy cơ mất máu hay choáng do chảy máu ở lính bị thương. Hệ thống điều hướng rơi tự do của quân đội Mỹ (FFANS) sẽ giúp cho lực lượng đặc nhiệm hay các binh lính khác nhảy dù tìm được hướng đáp ngay cả khi họ không nhìn thấy nó.

Nguồn tổng hợp