Các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc

Các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc

Công nghệ Du lịch Sự kiện trong tuần Văn hóa Xã hội

Để nhấn mạnh sự phong phú về kiến trúc xung quanh chúng ta, dưới đây là thống kê một danh sách chi tiết về những kiến trúc như là “trên trời rơi xuống”.

Một kiến trúc sư người Đức đang theo đuổi một dự án đầy táo bạo ở Trung Đông. Ông muốn xây dựng các tháp văn phòng tự sản xuất năng lượng độc nhất vô nhị trên thế giới ở 3 vùng Riyadh (thủ đô của Saudi Arabia), Dubai (thuộc Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) và Bahrain. Giờ quyết định của các tháp văn phòng tự phát năng lượng đã đến với các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc.

Từ dự án toà tháp sinh thái

Ngày nay Trung Đông là nơi tọa lạc một số công trình kiến trúc ngoạn mục nhất thế giới. Những cao ốc chọc trời đang mọc lên trong các thành phố chính của khu vực, như ở Dubai và Riyadh. Và, Abu Dhabi đã lên kế hoạch xây dựng phức hợp nhà bảo tàng giữa sa mạc. Mới đây, kiến trúc sư người Đức Eckhard Gerber ở Oespel-Kley (ngoại ô TP Dortmund) mơ ước xây dựng một tháp khổng lồ 68 tầng cao 322 mét, dự kiến sẽ được xếp hạng thứ 22 trong danh sách những toà nhà cao nhất thế giới. Điều ấn tượng hơn nữa là “Burj al-Taqa” (Tháp năng lượng) không chỉ tiêu thụ rất ít năng lượng mà còn tự sinh ra năng lượng!

Các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc - Ảnh 1

Gerber nói về công trình thế kỷ của mình: “Hiện tại chưa có kiến trúc nào trên thế giới giống như thế này”. Các hội đồng thị chính và đội ngũ các nhà phát triển dự án tại nhiều thành phố Ả Rập hầu như đã ca ngợi kiến trúc tháp sinh thái độc đáo tự cung cấp năng lượng này – hiện nay mới chỉ tồn tại dưới dạng kỹ thuật số – là kỳ ảo và rực rỡ. Tháp sinh thái của Gerber chỉ sử dụng năng lượng mặt trời, gió và nước. Kiến trúc sư Eckhard Holdings, trụ sở ở Bahrain và nằm trong số 5 công ty mạnh nhất ở đây, vào trước cuối năm nay. Almoayed Holdings đang muốn tài trợ 406 triệu đôla cho dự án của Gerber. Ngoài ra, Gerber cũng muốn tìm thêm nguồn tài trợ từ Dubai và Riyadh.

Hiện nay, với “Burj al-Taqa”, kiến trúc sư Eckhard Gerber đang tiến hành một thí nghiệm hết sức táo bạo. Các chuyên gia cố vấn kiến trúc chịu trách nhiệm lên kế hoạch cho toàn bộ các công trình công nghệ của dự án này. Mặt ngoài của các tháp kính khổng lồ thường được coi là vấn đề còn phải bàn bạc. Ví dụ, một nghiên cứu của Viện nhà ở và môi trường đặt trụ sở tại Darmstadt đã tiết lộ những điều kiện đáng suy nghĩ đối với các cao ốc văn phòng ở Đức. Theo nghiên cứu này, lực lương nhân viên làm việc trong hệ thống cao ốc kính khổng lồ đang mệt nhoài trong những khối phòng có nhiệt độ lên đến trên 40°C vào mùa hè.

Chính vì lý do đó mà hình dáng ống trụ của tháp sinh thái “Burj al-Taqa” phải được thiết kế như thế nào để mặt ngoài của nó càng ít phơi nắng càng tốt – một tấm chắn tránh nắng có độ nghiêng 60° sẽ được kéo từ mặt đất lên mái bao phủ tháp. Tấm chắn bảo vệ mặt tiền tiếp xúc với ánh sáng nóng bỏng của mặt trời nhiều nhất và từ đó giúp nhân viên làm việc bên trong không bị phơi nắng trực tiếp. Đồng thời, sự khuếch tán ánh sáng mặt trời đến các mặt khác của tháp được làm giảm nhiệt bằng lóp khoáng vật phủ trên cửa sổ. Mặt tiền chính của Burj al-Taqa được xây dựng với kính chân không thế hệ mới, chỉ bắt đầu xuất hiện trên thị trường vào năm 2008.

Những cửa sổ chất lượng cao thế hệ mới có thể bảo vệ hiệu quả nhất nội thất trước sức nóng bên ngoài – điều này rất cần thiết đối với vùng mà nhiệt độ ngoài trời có thể lên đến trên 50°C vào mùa hè! Đây là bước đột phá mới về chất lượng vật liệu sử dụng: cửa sổ lắp kính chân không thế hệ mới hấp thu nhiệt ít hơn 2/3 so với các sản phẩm hiện nay. Giám đốc phụ trách năng lượng của DS-Plan – Peter Mosle nói: “Cao ốc như thế phải hoạt động giống như bình thuỷ (thermos). Nó phải có hiệu quả làm mát vào màu hè và giữ ấm vào mùa đông”. Các kiến trúc sư chọn nét kiến trúc đặc trưng cổ Ba Tư là kiểu mẫu.

Cách đây hàng trăm năm, giới thương buôn giàu có dựng tháp gió trên nóc nhà – một ý tưởng sau đó đã lan rộng khắp thế giới Ả Rập. Những toà tháp hiện  nay thu hút du khách thưởng ngoạn đều có hệ thống làm mát tự nhiên. Thiết kế của Gerber cũng theo cách tương tự: áp suất âm do gió tạo ra chạy dọc tháp sẽ hút không khí trong các phòng ra bên ngoài nhờ các khe gió ở mặt tiền, đồng thời không khí mát được bom vào bên trong qua hệ thống ống dẫn. Nước biển được dùng để làm mát trước không khí. Thiết bị làm lạnh lắp trong tầng hầm toà tháp sẽ hạ nhiệt độ xuống đến mức lý tưởng là 18°C.  Các ống dẫn trong suốt đưa không khí mát vào những cửa lớn, từ đó ùa vào các hành lang và văn phòng.

Các nhà thiết kế Burj al-Taqa muốn sử dụng dây thép chất lượng cao để đỡ những vườn treo bên trong hệ thống ống dẫn không khí. Trung tâm làm lạnh ngầm cũng làm lạnh nước trong các đường ống chạy dưới tầng hầm của phần hầm mỗi tầng. Hệ thống đường ống được thiết kế thành hệ thống lạnh hiện đại không cho luồng không khí nóng lưu thông. Tuy nhiên, đặc điểm gây ấn tượng của toà tháp Burj al-Taqa là không cần sử dụng bất kỳ nguồn điện năng bên ngoài nào: một tuốc bin cao 60m trên nóc tháp và 2 hệ thống quang điện có lớp chặn với toàn bộ khu vực có diện tích 15.000m2 sẽ sản xuất đủ điện năng cho nhu cầu của toà tháp!

Các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc - Ảnh 2

Lượng điện năng dư thừa sẽ được sử dụng để thu hydrogen từ nước biển qua sự điện phân và sau đó được trữ trong một bể chứa đặc biệt, về đêm, pin nhiên liệu được sử dụng để phát điện, giữ cho tháp hoạt động liên tục vào ban đêm. Vào ban ngày, những chiếc gương khổng lồ trên nóc toà tháp phản chiếu trực tiếp ánh sáng vào trung tâm tháp, cung cấp ánh sáng tự nhiên cho mỗi tầng. Tháp sinh thái Burj al-Taqa được  coi là một điển hình cho xu hướng bảo vệ môi trường hiện nay. Tại các thành phố lớn như Chicago, New York hay Paris, các cao ốc chọc trời thân thiện với môi trường được xây dựng báo trước một làn sóng xanh mới trong xây dựng nhà chọc trời.

Đến “Louvre trên sa mạc”

Mọi người đều nghe nói đến nhà bảo tàng Louvre và MOMA, nhưng không phải ai cũng biết Abu Dhabi (thủ đô Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất) đang muốn trở thành một trong những thủ đô văn hoá mới của thế giới. Bởi vì, các nhà kiến trúc hàng đầu thế giới đã bắt tay vào việc thiết kế và xây dựng một Louvre trên sa mạc. Đầu năm nay, Pháp và Abu Dhabi đã ký kết một thoả thuận xây dựng “Lou-vre Abu Dhabi” chiếm diện tích khoảng 24.000m2, một nhánh nhà bảo tàng Louvre lừng danh, trên đảo Saadiyat (Đảo hạnh phúc) của Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Công trình đồ sộ này vẫn tôn trong các truyền thống văn hoá của thế giới Ả Rập.

Hợp đồng đầu tiên loại này từng gây tranh cãi. Giới phê bình chỉ trích tình hình thương mại hoá đang gia tăng trong thế giới nghệ thuật và nước Pháp đã bán rẻ di sản văn hoá quốc gia của mình! Một kiến nghị chống đối quyết định thoả thuận tập hợp chữ ký của 4.650 chuyên gia nhà bảo tàng, nhà khảo cổ và nhà lịch sử nghệ thuật nhấn mạnh “nhà bảo tàng không được đem ra bán”. Klaus-Dieter Lehmann, chủ tịch Tổ chức văn hoá Phổ của Đức (cơ quan quản lý một số nhà bảo tàng chính của nước này) cáo buộc Louvre xử sự giống như “một tập đoàn có chiến lược rõ ràng: lợi nhuận tối đa”.

Nhưng, Bộ trưởng văn hoá Pháp Renaud Donnedieu de Vabres nhấn mạnh “Louvre Abu Dhabi” góp phần làm “rực sáng” văn hoá Pháp, cũng như sẽ thu hút du khách đến Pháp nhiều hơn. Lợi tức đẻ ra từ thoả thuận Abu Dhabi sẽ được dùng để bảo dưỡng Louvre và các nhà bảo tàng khác ở Paris chống lại thuỷ triều sông Seine. Tờ Figaro của Pháp nhận xét nếu Paris không chộp lấy cơ hội thì St. Petersburg, Madrid hay Vienna sẽ nhảy vào. Louvre Abu Dhabi (chi phí xây dựng khoảng 83 triệu euro và dự kiến hoàn thành vào năm 2012) sẽ toa lạc trong một cao ốc tương lai được thiết kế bởi kiến trúc sư ngôi sao Jean Nouvel, người thiết kế Viện thế giới Ả Râp ở Paris.

Đảo hạnh phúc Saadiyat rộng 27km2 vuông hầu như là nhà của nhánh (chiếm diện tích 30.000m2, do Frank O.Gehry thiết kế) Viện bảo tàng Guggenheim của New York. Lãnh đạo Abu Dhabi và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất – Seikh Khalifa Bin Zayed AI Nahyan – đã quyết định biến hòn đảo xinh đẹp này thành một trong những điểm đến văn hoá hàng đầu thế giới. Dường như sự lo lắng “Louvre trên sa mạc” có thể biến thành một loại nhà bảo tàng “Disneyland” là không có căn cứ.

Các dự án táo bạo được thiết kế, xây dựng trên sa mạc - Ảnh 3

… và các dự án văn hoá khác trên sa mạc

Với kiến trúc các hình khối, lăng trụ và nón dồn nén và liên thông nhau một cách phức tạp trên diện tích 30.000m2, nhà bảo tàng Guggenheim ở Abu Dhabi có lẽ hứa hẹn hoành tráng hơn “tiền bối” của nó ở New York. Frank O. Gehry nói: “Thiết kế nhà bảo tàng cho Abu Dhabi sẽ độc đáo hơn ở Mỹ hay châu Âu. Rõ ràng ngay từ đầu bản thiết kế đã là phát kiến mới”. Kiến trúc sư người Iraq 57 tuổi Zaha Hadid, đang sống ở Luân Đôn, cũng có kế hoạch “bom tấn” khác – đó là Trung tâm nghệ thuật giải trí -một tháp phúc họp cao 62m, bao gồm 2 sảnh hoà nhạc, một nhà hát opera và hai rạp hát khác. Tổng số chỗ ngồi sẽ là 6.300 – bằng số chỗ ngồi trong Trung tâm Lincoln ở New York.

Giống như nhà bảo tàng Guggenheim, phức hợp nhà hát này cũng tạo nên quang cảnh ngoạn mục cho Vùng Vịnh. Zaha Hadid nổi tiếng vói phong cách phá cách của mình – sẽ vô ích nếu muốn tìm một góc đúng ở bất kỳ chỗ nào trong thiết kế của ông. Giống như mũi tàu, công trình 4 tầng vươn lên một cách sinh động hướng ra biển. Một mạng lưới cửa sổ tựa như mạng nhện bao bọc công trình có hình thù giống như một loài động vật dưới nước. Công trình Nhà bảo tàng hải dương của kiến trúc sư người Nhật Tadao Ando hứa hẹn một kiểu độc đáo khác.

Sinh năm 1941, kiến trúc sư theo chủ nghĩa tối thiểu này nổi tiếng với phong cách mộc mạc – kết hợp truyền thống Thiền của Nhật Bản với tính hiện đại. Lấy cảm hứng từ loại thuyền buồm của thương nhân Ả Rập, Ando thiết kế một toà nhà mỏng mảnh theo hình dáng cánh buồm trừu tượng uốn cong trước gió được gọi là Biennale Park, dự án phát triển khác cho đảo Saadiyat, bao gồm 19 đình tạ được thiết kế bởi 19 kiến trúc sư trẻ tuổi lấy cảm hứng từ thành phố Venice của Ý. Một trong số đó là Hani Rashid, kiến trúc sư Ai Cập sống ở New York và được coi là một trong các nhà lý luận kiến trúc hiện đại nhất. Biennale Park bắt chéo với một con kênh tàu bè đi lại được dài 1,5km.

Là quốc gia có thu nhập trên đầu người cao nhất thế giới, chắc chắn Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất sẵn sàng mở hầu bao để cạnh tranh với các thủ đô văn hoá truyền thống trên thế giới. Dĩ nhiên tất cả những công trình độc đáo nói trên đòi hỏi một cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch hiện đại. Hai xa lộ 10 làn xe sẽ nối liền đảo Saadayat với thành phố và sân bay. Thêm vào đó là 29 khách sạn – bao gồm một khách sạn 7 sao – dự kiến sẽ hoàn tất vào năm 2018. Và, bến đậu cho khoảng 1.000 tàu thuyền cũng nằm trong kế hoạch xây dựng. Đảo Saadayat hứa hẹn vượt hơn cả Las Vegas và Bilbao về khả năng khiêu gợi sự tò mò.

Nguồn tổng hợp